Is de grammatica van alle talen hetzelfde?

Structuur

Taalwetenschappers buigen zich al eeuwen over de vragen hoe taal is opgebouwd en hoe we een taal leren. De bekende taalwetenschapper Noam Chomsky gaat ervan uit dat kinderen geboren worden met een ‘universele grammatica’. Is de grammatica van alle talen hetzelfde? Dat is het centrale thema van deze les.

Het lesmateriaal

Het lesmateriaal bestaat uit een PowerPointpresentatie en een docentenhandleiding.

Deze les is in een serie goed te combineren met de lessen Waarom kun je een zin niet letterlijk vertalen? en Is ons taalvermogen genetisch bepaald?

Ondersteunend videomateriaal

Wetenschappelijke onderbouwing

Noam Chomsky

Noam Chomsky werd geboren in 1928 in Philadelphia. In eerste instantie richtte hij zich op het in praktijk brengen van zijn politieke idealen: hij wilde streven naar een betere wereld en droeg daar met zijn werkzaamheden aan bij. Toen zijn vader hem overhaalde toch te gaan studeren, kwam hij eigenlijk per ongeluk in de taalwetenschap terecht.

Het boek waarmee hij zijn bekendheid verwierf is Syntactic Structures. In dit boek gaat Chomsky op zoek naar een natuurwetenschappelijke theorie die kon verklaren en voorspellen welke zinnen wel en welke zinnen niet grammaticaal zijn. Dit werk was revolutionair omdat het aandacht had voor de manier waarop zinnen zijn opgebouwd, terwijl eerder taalkundig onderzoek vooral ging over de vorming van woorden.

Generatieve taalkunde

Chomksy’s maakt een onderscheid tussen de taal die geuit wordt (performance) en de kennis die ieder mens bezit over taal (competence). Zijn taalkundige theorie geeft een verklaring voor de taalkennis. Chomsky gaat uit van een algemene kennis van taalgebruikers die maakt dat we een onbeperkt aantal zinnen kunnen genereren. Deze kennis, en daarmee het taalvermogen, zijn volgens Chomsky aangeboren. Een kind leert immers relatief snel zijn moedertaal vloeiend spreken, terwijl de input van zijn omgeving niet altijd rijk en correct is. Dit zou wijzen op de aanwezigheid van een Universele Grammatica, waarover ieder mens bij zijn geboorte al beschikt.

Op basis van de input van de omgeving zouden verschillende delen van die universele grammatica worden geactiveerd. Chomsky noemt dit het Language Acquisition Model. Dit model geeft kinderen de kans om te identificeren welke taalregels uit de universele grammatica van toepassing zijn op de moedertaal die ze om zich heen horen.

Discussie

Chomsky’s theorie stuitte echter op weerstand. Zo werd in verschillende onderzoeken ontdekt dat kinderen taal geleidelijk aan leren. Recent onderzoek toont aan dat kinderen naarmate ze ouder worden steeds abstractere grammaticale zinsconstructies kunnen maken. De taal die ze om zich heen waarnemen zouden ze generaliseren en daaraan zelf grammaticaregels ontlenen. Collega-taalwetenschapper Tomasello gaat ervan uit dat kinderen geen aangeboren taalinstinct hebben, maar een aangeboren sociaal instinct, waardoor ze al snel ontdekken hoe ze taal als communicatiemiddel moeten inzetten.

Sinds Chomsky zijn theorieën voor het eerst formuleerde, heeft hij naar aanleiding van de discussie en nieuwe onderzoeken sommige elementen van zijn ideeën versimpeld. Ondanks de kritiek op het werk van Chomsky en de discussie over dit onderwerp die tot op de dag vandaag nog gaande is, wordt het werk van Chomsky als zeer invloedrijk binnen de taalkunde gezien. Zijn exacte manier van het beschouwen van taal is bovendien belangrijk geweest voor de ontwikkeling van computertalen.

Verder lezen?

Bod, R. (z.j.). Topstukken uit de taalwetenschap. Belangrijke taalwetenschappers en hun inzichten. Taalcanon. Geraadpleegd op 24 april 2018, http://www.taalcanon.nl/vragen/topstukken-uit-de-taalwetenschap/.

Chomsky, N. (1965). Aspects of the Theory of Syntax. Cambridge, Massachusetts: MIT Press.

Oostendorp, M. van (2011). De universele grammatica van Noam Chomsky. Onze Taal, 11, 312-313.

Spiering, H. (2004, 18 september). Taal komt aanwaaien. NRC Handelsblad. Geraadpleegd op 24-04-2018, https://www.nrc.nl/nieuws/2004/09/18/taal-komt-aanwaaien-7702411-a513327.

Universiteit van Amsterdam (2008). Amsterdamse taalkundigen spreken Chomsky tegen. NEMO Kennislink. Geraadpleegd op 24 april 2018, https://www.nemokennislink.nl/publicaties/amsterdamse-taalkundigen-spreken-chomsky-tegen/.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *