Over ndrlnds.nl

Taal is overal. Je leert je eerste woordjes nog voordat je kunt lopen en je gebruikt het je hele leven. Toch is taal geen zaakvak op de middelbare school; het huidige taalonderwijs is vooral gericht op het leren van vaardigheden.

Daar willen wij verandering in brengen. Taal is namelijk meer dan alleen een vaardigheid; het is onderdeel van onze gemeenschappelijke waarden, van onze cultuur, misschien is het zelfs wel de voornaamste manier waarop mensen zich onderscheiden van dieren.

Wat is het doel van deze website?

Het hoofddoel van de lessen die op deze website worden aangeboden is om het zaakvak Nederlands te stimuleren. Om een eerste aanzet te geven in het veranderproces van vaardigheidsvak naar zaakvak, hebben we verschillende lessen ontwikkeld die ingaan op uiteenlopende taalvragen. Steeds wordt daarbij de relatie gelegd met andere schoolvakken. Om duidelijk te maken dat taal overal is, zijn vakoverstijgende lessen immers noodzakelijk.

In het manifest Nederlands op school wordt daarnaast gepleit voor ‘vorm maar ook inhoud’. Er zou in het onderwijs meer aandacht moeten zijn voor het Nederlands als taalkundig fenomeen. In onze lessen worden leerlingen bewust gemaakt van en gestimuleerd om na te denken over taal als verschijnsel.

Ten slotte roept het manifest op tot meer plezier in het onderwijs Nederlands. Volgens taalkundige Marc van Oostendorp is een onderwerp interessant als het alledaags, onverwacht en persoonlijk is. Daarom zijn onze lessen opgezet rondom een concrete vraag. Deze vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en beschrijven situaties uit het dagelijks leven. Bovendien brengen deze vragen verbanden aan het licht die leerlingen, en wellicht docenten ook, niet eerder gezien hebben.

Hoe kan ik dit als docent gebruiken?

De lessen kunnen zowel door docenten Nederlands als door docenten van profielvakken gegeven worden. De meeste lessen zijn geheel uitgewerkt en kunnen dus direct gebruikt worden. De lesideeën bieden een overzicht met verwijzingen naar de literatuur over het onderwerp en een samenvatting daarvan. Docenten kunnen met deze ideeën zelf aan de slag.

De lessen kunnen op verschillende manieren worden ingezet. Elke les is los te gebruiken en kan door de docenten van verschillende vakken op elk willekeurig moment worden gegeven. In de docentenhandleiding is voor elke les aangegeven bij welk onderdeel uit het examenprogramma de les aansluit. Elke les heeft eigen leerdoelen, die aan de hand van opdrachten of klassengesprekken tijdens de les worden getoetst. De hierboven genoemde doelen worden in de lessen afzonderlijk niet expliciet getoetst, maar de docent kan hier zelf aandacht aanbesteden. De didactiek wordt in een aparte docentenhandleiding verder toegelicht en verantwoord.

Ook kunnen docenten van verschillende secties er gezamenlijk voor kiezen enkele of alle lessen in te zetten, tijdens een themaweek of verspreid over meerdere weken. In dat geval kan er gekozen worden de lessenserie af te sluiten met een eindopdracht die de hierboven genoemde doelen expliciet toetst.

Wat heb ik hieraan als leerling?

Leerlingen kunnen het (les)materiaal en vooral de wetenschappelijke onderbouwing van iedere les gebruiken als basis voor hun profielwerkstuk. We bieden leerlingen (en docenten) bovendien de volgende suggesties voor profielwerkstukonderwerpen:

  1. Hoe is de Nederlandse werkwoordspelling ontstaan?
  2. Waarom is er een standaardtaal ingevoerd in Nederland?
  3. Hoe word je een goede spreker of schrijver?
  4. Hoe kun je wiskunde gebruiken om taal te beschrijven?
  5. Hoe communiceert een robot?
  6. Hoe zorgt de taal van de marketing ervoor dat je producten koopt?
  7. Waarom houdt een taal zich niet aan de landsgrens?

Voor wie is het bedoeld?

We richten ons op docenten die lesgeven aan leerlingen uit de bovenbouw van het vwo, specifiek leerjaren 5 en 6. Natuurlijk staat het ook docenten die lesgeven aan andere doelgroepen vrij om het materiaal aan te passen aan hun situatie, mits daarbij rekening gehouden wordt met onderstaande licentievoorwaarden.

Mag ik het materiaal ook aanpassen?

We stellen alle lesmaterialen beschikbaar onder de Creative Commons-licentie ‘attribution, non-commercial, share-alike’. Dat betekent dat het je vrij staat om het materiaal aan te passen, delen van het materiaal te gebruiken en het verder te ontwikkelen, maar alleen als je daarbij de oorspronkelijke auteur vermeldt, het materiaal niet op commerciële wijze wordt ingezet en ook je nieuwe creaties via deze zelfde licentie beschikbaar stelt.

Kan ik bijdragen aan dit project?

Je kunt als docent (of als leerling) op verschillende manieren bijdragen aan dit project. Als je lesmateriaal gebruikt hebt, zijn we erg benieuwd naar je ervaringen en tips en tops. Je kunt op de pagina’s van de verschillende lessen een reactie achterlaten met je feedback. Heb je zelf een les gemaakt die past binnen dit project en die je hier graag wilt delen? Laat dan een berichtje achter op deze pagina en we nemen contact met je op.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *